CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၈
လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနေအထားအရ လျှပ်စစ်မီးလိုအပ်ချက်သည် အဓိကဖြစ်နေကြောင်း၊ တိုင်းသူ ပြည်သားများအတွက် နည်းပညာ ရရှိစေမည့် စီမံကိန်းများနှင့် တိုင်းပြည်ဝင်ငွေ တိုးစေမည့် စီးမံကိန်းများကို ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်သင့်သည်ဟု နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ အိန္ဒိယခရီးစဉ်အတွင်း ဝန်ကြီးချုပ်မိုဒီနှင့် နှစ်နိုင်ငံကြား စီမံကိန်းများ ပြန်လည်စတင်ရန်ဆွေးနွေးခဲ့ကြသကဲ့သို့ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် တွေ့ဆုံမှုများတွင်လည်း မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်စီမံကိန်းများ ပြန်လည်စတင်ရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ထိုစီမံကိန်းများသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲ မဖြစ်ခင်ကာလကတည်းကပင် ဆောင်ရွက်နေသည့် ကိစ္စဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲနောက်ပိုင်း ရပ်နားခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။
အစိုးရချင်း စီမံကိန်းများ ချိတ်ဆက်လုပ်ဆောင်ရာတွင် ပြည်သူလူထုအတွက် နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးကျေးဇူး များစေမည့် စီမံကိန်းများအား ဦးစားပေးလုပ်သင့်ကြောင်း နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “အခြေခံအဆောက်အအုံတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ဟာတွေကတော့ ပိုပြီးလုပ်သင့်တာပေါ့။ ဘာဖြစ်လို့လဲ ဆိုတော့ တကယ့်ကို ဒီလိုခေတ်ကြီးရောက်နေပြီ ကျနော်တို့တိုင်းပြည်က အခုချိန်ထိ infrastructure တွေက မလုံလောက် သေးဘူးဆိုတဲ့အနေအထား။ ထက်ဝက်လောက်သော ပြည်သူတွေက အခုချိန်ထိ မီးဆိုတာ ဘာမှန်းမသိသေးဘူး ဆိုတဲ့အနေအထား။ ရှက်မယ်ဆိုရင် တော်တော်ရှက်ဖို့ကောင်းတဲ့ အနေအထားကြီးပေါ့နော်။ ဆိုတော့ အဲဒီလိုမျိုး တွေက ကျနော်တို့ လုပ်ရမယ်။ ပြီးရင် တိုင်းပြည်ဝင်ငွေတိုးမယ့်ဟာပေါ့နော်။ ပြီးတော့ ကျနော်တို့ ပြည်သူပြည်သားတွေ နည်းပညာရတဲ့ဟာတွေပေါ့ ဒါမျိုးတွေကို ကျနော်တို့က ဦးစားပေးရမှာပေါ့။ ကျနော်တို့ အတွက် ဆက်ပြီးတော့မှ နောက်ဆက်တွဲ Multiplier Effect အကျိုးကျေးဇူးတွေ များစေတဲ့ စီမံကိန်းတွေကို ဦးစားပေးပြီးတော့မှ လုပ်သင့်တာပေါ့” ဟု ပြောသည်။
အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မြန်မာသမ္မတ
တရုတ်နိုင်ငံ၏ BRI စီမံကိန်းအောက်မှာရှိသည့် CMEC သည် ယူနန်ပြည်နယ်မှ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း (မန္တလေး) ကို ဖြတ်ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ် (ကျောက်ဖြူ) နှင့် ရန်ကုန်အထိ ချိတ်ဆက်မည့် စီမံကိန်းဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံအတွက် မလက္ကာရေလက်ကြားကို မဖြတ်ဘဲ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာဆီ တိုက်ရိုက်ထွက်ပေါက်ရရန် မြန်မာက မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပြီး ကျောက်ဖြူ အထူးစီးပွားရေးဇုန် (SEZ) နှင့် စက်မှုဇုန်များ အကောင်အထည် ပေါ်လာလျှင် ဒေသခံများအတွက် ရာနှင့်ချီသည့် အလုပ်အကိုင်များလည်း ဖန်တီးပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ထို့အတူ အိန္ဒိယ၏ အဓိက စီမံကိန်းများမှာ ကုလားတန် ဘက်စုံသုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စီမံကိန်း (Kaladan Multi-Modal Transit Transport Project) နှင့် အိန္ဒိယ-မြန်မာ-ထိုင်း သုံးနိုင်ငံ အဝေးပြေးလမ်းမကြီး တို့ ဖြစ်သည်။
ကုလားတန်စီမံကိန်းသည် ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေဆိပ်ကမ်း မှ ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝ ကို ဖြတ်ပြီး အိန္ဒိယက မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အထိ ချိတ်ဆက်ခြင်းကြောင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲသည့် ရခိုင်နှင့် ချင်းပြည်နယ်များတွင် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ပွင့်ကာ ဒေသတွင်း စီးပွားရေး တက်လာနိုင်ကြောင်း စီးပွားရေးလေ့လာသူများက ထောက်ပြကြသည်။
ထို့အတူ အိန္ဒိယ-မြန်မာ-ထိုင်း အဝေးပြေးလမ်းမကြီး ပြီးစီးသွားလျှင် မြန်မာနိုင်ငံသည် အိန္ဒိယနှင့် အရှေ့တောင်အာရှကို ကုန်းလမ်းနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည့် အချက်အချာဗဟိုချက်ဖြစ်လာမည်ဟုလည်း ၎င်းတို့က ယူဆကြသည်။
တရုတ်စီမံကိန်းများ
တိုင်းသူပြည်သားများ၏ စားဝတ်နေရေး၊ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများကို အများဆုံး ဖော်ဆောင်ပေးသည့် စီမံကိန်းများကိုလည်း ဆောင်ရွက်စေလိုကြောင်း စီးပွားရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးသက်ဇော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “ပြည်သူတွေရဲ့ နံပါတ်တစ် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်း ရှာဖွေရေး၊ နံပါတ် ၂ ကတော့ ပြည်သူတွေရဲ့ စားဝတ်နေရေး ပြေလည်မှုကို ဖန်တီးနိုင်အောင် အထောက်အပံ့ဖြစ်တဲ့ စီမံကိန်းတွေကတော့ ပိုအရေးကြီး တာပေါ့နော်။ အဲဒါတွေကတော့ မရောက်နိုင်ရင်တော့ ကျန်တာတွေကတော့ infrastructure ဆိုတာက နောက်မှပဲ အသီးအပွင့် ခံစားရမှာလေ။ ဆရာတို့က လက်တလော တိုင်းပြည်အကျိုးရှိနိုင်မယ့် အခြေအနေနဲ့ စီမံကိန်းမျိုးကိုပဲ အကောင်အထည် ဖော်သင့်တယ်လို့ပဲ ယူဆပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်း၊ ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်းနှင့် မုဒုံမြို့နယ်၌ ကမ်းရိုးတန်းသွား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆိပ်ကမ်းကို အကောင်အထည် ဖော်လျက်ရှိနေသည်။
ထို့ပြင် စီမံကိန်းများကို ဖော်ဆောင်ရာတွင်လည်း ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများနှင့် ဆောင်ရွက်ရခြင်း ကြောင့် ပြည်ပနိုင်ငံများအတွက် လုပ်ငန်းဆောင်တာ လွယ်ကူစေခြင်းနှင့် တိုင်းပြည်အတွက် အကြွေး ထောင်ခြောက် မဖြစ်စေရန်လည်း သတိထား၍ ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ထောက်ပြကြသည်။
