CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၈

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့သည် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် စီမံကိန်း၊ သတ္တုတူးဖော် ရေးနှင့်စွမ်းအင်ကဏ္ဍများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ရှိသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာ့စီးပွားရေးအတွက် မရှိမဖြစ် ဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များက ပြောသည်။

တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အများဆုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသည့် နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ကုန်သွယ်ရေး၊ စက်မှုလုပ်ငန်း၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား၊ သတ္တုတူးဖော်ရေး၊ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး၊ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ ပါဝင်သည်။

လက်ရှိ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ တရုတ်နိုင်ငံ ခရီးစဉ်အတွင်း စီးပွားရေး အပါအဝင် ကဏ္ဍပေါင်းစုံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး နားလည်မှုစာချွန်လွှာ ၁၈ ခုကို လက်မှတ်ထိုးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ထို့အပြင် တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးသာမက ငြိမ်းချမ်းရေးကဏ္ဍတွင်လည်း ပါဝင်နေပြီး အဓိက ကျသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ဦးထက်အောင်ကျော်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “အဓိက နံပါတ်တစ်ကတော့ တရုတ်ပေါ့။ တရုတ်သည် မြန်မာနိုင်ငံနဲ့က အရေးကြီးဆုံး စီးပွားဖက်လည်း ဖြစ်နေတဲ့ အပြင်မှာမှ ကျနော်တို့ မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့မှလည်း အများစုက သူ့ရဲ့ ပါဝင်ဆောင် ရွက်ပေးမှုပေါ့၊ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးမှုပေါ့။ ဒါတွေက သူက အဓိကကျသလို ဖြစ်နေတယ်။ ဒါ့ကြောင့်မို့လို့ မြန်မာ နိုင်ငံရဲ့ အဓိက သက်ဆိုင်နေတာ တရုတ်ကတော့ မရှိမဖြစ်ပေါ့နော်။ တကယ်ကို အရေးပါအတဲ့ နိုင်ငံပေါ့နော်၊ နံပါတ်တစ် အရေးပါဆုံးလို့တောင် ပြောလို့ရပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီနဲ့ မြန်မာသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကဏ္ဍတွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် အများဆုံး ဖြစ်သော်လည်း ၂၀၂၁ နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲကြောင့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပွားလာပြီး တရုတ် - မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ကျဆင်းခဲ့ရာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည်လည်း ထက်ဝက်ကျော် ကျဆင်းခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။

၂၀၂၀ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၄၃ သန်းကျော် ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲကြောင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၄၆ သန်းကျော်သာ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒေါ်လာ ၂၉၇ သန်း ကျော် လျော့ကျခဲ့သည်။

ထို့နောက် လက်ရှိတွင် တရုတ် - မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးသည် ရပ်နားထားရပြီး ပင်လယ်ရေကြောင်း ကုန်သွယ်ရေး တစ်ခုသာရှိပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့်လည်း အလားတူပင် ဖြစ်သည်။

သို့သော် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် နယ်နိမိတ် ထိစပ်မှု အများဆုံးဖြစ်ပြီး နယ်စပ်ကုန်သွယ် ရေးဂိတ် အများဆုံး ရှိခြင်းကြောင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု၌ တရုတ်နိုင်ငံသည် အဓိကကျသည်ဟု ရှမ်းမြောက် လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “ကျနော်တို့ ရှမ်းမြောက်ကတော့ တရုတ်ရဲ့ နယ်စပ်ဒေသ ဖြစ်တယ်ပေါ့လေ။ ကျနော်တို့ကတော့ တရုတ် နိုင်ငံကတော့ အဓိက ကျတာပေါ့လေ။ အဓိက,ကတော့ ကျနော်တို့ ဘက်ကတော့ တရုတ်ကုန်စည် စီးဆင်းမှု ကတော့ ပိုပြီး အသက်ဝင်တာပေါ့နော်။ အဓိကတော့ ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး ကနေတဆင့် ကုန်စည်စီးဆင်း မှုကတော့ တရုတ်နဲ့ ကျနော်တို့ အဓိကကျတဲ့ နိုင်ငံလည်းဖြစ်တဲ့အတွက် ကျနော်တို့ ရှမ်းမြောက်ကတော့ တရုတ်က ပိုပြီးအဓိကကျပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

MCITP မှ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို ကြိုဆိုနေစဉ်

ထို့နောက် ပြီးခဲ့သည့်လတွင် သွားရောက်ခဲ့သည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ အိန္ဒိယခရီးစဉ်အတွင်း နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု မြှင့်တင်ရေး အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆေးဝါးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းများကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန်အတွက် အိန္ဒိယလုပ်ငန်းရှင်များကို ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စက်မှုကဏ္ဍ အပြင် ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ကဏ္ဍ (ကုလားတန်မြစ်ဝှမ်း စီမံကိန်းကဲ့သို့) ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများ၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းကဏ္ဍ အပါအဝင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လုပ်ငန်းပေါင်း ၃၉ ခုဖြင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၈၂ ဒသမ ၃၈၅ သန်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထား ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၁) နိုင်ငံမြောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဝင်ရောက်ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၁ ဘီလျံကျော် ရှိပြီး နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများဆုံးနှင့် ထိပ်ဆုံးတွင် ရပ်တည်နေပါသည်။

လက်ရှိ ငါးနှစ်တာ ကာလအတွင်း တရုတ်မှ မြန်မာသို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကုန်သွယ်မှုပမာဏ ကန်ဒေါ်လာ ၅၀၀ ဘီလျံ ဝင်ရောက်စေရန် မြန်မာ-တရုတ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေးအသင်း (MCITP)က ရည်မှန်း ထားကြောင်း သိရသည်။