CNI International News

ဘရာစီးလီးယား၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၄

သမ္မတဟောင်း ဂျဲလ်ဘော်ဆိုနာရို(Jair Bolsonaro)သည် ဇန်နဝါရီ ၈ ရက်နေ့က အစိုးရအဆောက်အဦများ ဝင်ရောက် စီးနင်းခဲ့သော ထောက်ခံသူများအတွက် အစီအစဉ် ရေးဆွဲပေးခြင်း၌ ပါဝင်ပတ်သတ်မှု ရှိခဲ့သည်ဟု ဘရာဇီးလ်သမ္မတ လူးဝစ္စအင်နာစီယို လူလာ ဒါဆေးလ်ဗား (Luiz Inacio Lula da Silva) က စွပ်စွဲပြောကြား လိုက်သည်။

လက်ယာစွန်း သမ္မတဟောင်းသည် ရွေးကောက်ပွဲ ဆန့်ကျင်ရေး အစီအစဉ် အစည်းအဝေး တစ်ခုသို့ တက်ရောက် ခဲ့သည်ဟု လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦးက ပြောသည်။

သမ္မတဟောင်းသည် အာဏာသိမ်းရန် ပြင်ဆင်ခဲ့ကြောင်း လူလာက RedeTV နှင့် ကြာသပတေးနေ့က ပြုလုပ် သည့် အင်တာဗျူး တစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

ဘော်ဆိုနာရို ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်မှုကို လက်မခံကျသော ထောက်ခံသူများက လူလာ သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းကျိမ်ပြီးနောက် မြို့တော်ရှိ သမ္မတအိမ်တော်၊ လွှတ်တော်နှင့် ဗဟိုတရားရုံးချုပ် အဆောက်အဦးများကို ချိုးဖျက် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

ဘရာဇီးလ်သမ္မတဟောင်း ဘော်ဆိုနာရိုကိုတွေ့ရစဉ်(GETTY IMAGES)

ထိုအချိန်တွင် သမ္မတဟောင်းသည် မြို့တော်တွင် ရှိမနေခဲ့သလို လူလာ၏ ကျမ်းကျိန်ပွဲသို့လည်း မတက်ရောက် ခဲ့ပေ။ ဘော်ဆိုနာရိုသည် ဒီဇင်ဘာလ နှောင်းပိုင်းကတည်းက အမေရိကန်နိုင်ငံ ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်သို့ ရောက်ရှိ နေခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

ဘော်ဆိုနာရိုသည် အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်များတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု တပ်အပ်ပြောနိုင်ကြောင်း၊ ပါဝင်ရန် ကြိုးပမ်းနေဆဲ လည်းဖြစ်ကြောင်း ဒီမိုကရေစီ အဆောက်အဦများကို တိုက်ခိုက်မှုများတွင် ဘော်ဆိုနာရို ပါဝင်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ မေးမြန်းမှုကို လူလာက ပြန်လည် ဖြေကြားခဲ့သည်။

လူလာ၏ သမ္မတဟောင်းအပေါ် စွပ်စွဲမှုများသည် လွှတ်တော်အမတ် မားကို့စ်ဒိုဗဲလ် (Marcos do Val) က သမ္မတ ဟောင်းသည် လူလာထံသို့ အာဏာလွှဲပြောင်းပေးမှု မဖြစ်လာအောင် တားဆီးရန် အစီအစဉ်တစ်ခုအတွက် အစည်းအဝေးပွဲကို တက်ရောက်ခဲ့သည်ဟု ထုတ်ဖော် ပြောဆိုလိုက်သည့် တစ်နေ့တည်းမှာပင် ပေါ်ထွက် လာခဲ့သည်။

လွှတ်တော်အမတ် မားကို့စ်ဒိုဗဲလ်ကိုတွေ့ရစဉ်(GETTY IMAGES)

ဒိုဗဲလ်သည် ဘော်ဆိုနာရို၏ မဟာမိတ်ဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ကနဦးတွင် ဘောဆိုနာရိုသည် အာဏာ လွှဲ ပြောင်းမှုကို နှောင့်ယှက်ရေး အစီအစဉ်ကို ၎င်းထံပြောပြခဲ့သည်ဟု Veja မဂ္ဂဇင်းထံ ဖွင့်ချခဲ့သော်လည်း နောက် ပိုင်းတွင် သမ္မတဟောင်းသည် အစည်းအဝေးပွဲအတွင်း ဘာမှဝင်ပြောခဲ့ခြင်းမရှိဟု ပြန်လျှောချခဲ့သည်။

ထိုပြောဆိုမှုသည် ဒေသတွင်း သတင်းဌာနများတွင် စိတ်ဝင်စားမှု အမြင့်ဆုံး ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထိုပြောဆိုမှုများ ကြောင့် ဒိုဗဲလ်အား ဖက်ဒရယ်ရဲတပ်ဖွဲ့က ခေါ်ယူမေးမြန်းခဲ့သည်ဟု သိရသည်။

ထိုကိစ္စများနှင့်ပတ်သက်၍ ဘော်ဆိုနာရိုသည် မည်သည့် တုန့်ပြန်မှုမှ လုပ်ဆောင်ခြင်း မရှိသေးပေ။

Source: aljazeera

CNI International News

ဝါရှင်တန်၊ဖေဖော်ဝါရီ ၁

ဘန်ကောက်၌ ကျင်းပမည့် ဒေသတွင်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးသို့ မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ဖိတ်ကြား ထားသည်ဟု အမေရိကန်ဘက်က တနင်္လာနေ့တွင် အတည်ပြုခဲ့ကြောင်း ဘန်ကောက်ပို့စ်မှ ရေးသား ဖော်ပြ ထားသည်။

ဒီမိုကရေစီအစိုးရကို ဖယ်ရှားခဲ့သည့် မြန်မာ့တပ်မတော်ကို အမေရိကန်ဘက်က စဉ်ဆက်မပြတ် ဝေဖန်ပြစ် တင်ခဲ့သော်လည်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးကို တက်ရောက်ရန်အတွက် ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။

မြန်မာ့တပ်မတော်မှ အရေးပါသူတချို့အပြင် ၎င်းတို့နှင့် ဆက်နွယ် နေသူများကိုလည်း အမေရိကန်ဘက်က ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ လုပ်ဆောင်ထားသည်။

အာရှကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးများနှင့် ရေကြောင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပညာရှင်များ အစည်းအဝေး ADMM-Plus ကို အမေရိကန်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့က ပူးတွဲသဘာပတိအဖြစ် လက်ခံကျင်းပ သွားမည် ဖြစ်သည်။

အစည်းအဝေးတွင် ပါဝင်သူများသည် ဆွေးနွေးပွဲနှင့် ဆက်စပ် လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ မှ ၂၄ ရက် အထိ ဘန်ကောက်မြို့တွင် လုပ်ဆောင်သွားမည် ဖြစ်သည်။

ထိုင်းမှာ ကျင်းပမသည့် မြန်မာပါ၀င်သော လုံခြုံရေးအစည်းအဝေးကိုတွေ့ရစဉ် (GETTY IMAGES)

ထို့နောက် အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်မည့် သူများကို အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများက ဆုံးဖြတ်သည်ဟု ပင်တဂွန် ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် ဗိုလ်မှူးကြီး မာတီမိုင်းနားစ် (Marty Meiners)က ပြောသည်။

အကြမ်းဖက်မှုများကို ရပ်တန့်ရေ၊ မတရား ထိန်းသိမ်းခံထားရသူ အားလုံးကို ပြန်လွှတ်ပေးရေ၊ ဒီမိုကရေစီ လမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ပြန်သွားရေးနှင့် ADMM- Plus ဖိုရမ်များတွင် ပါဝင်ရေးတို့တွင် နစကကို တိုက်တွန်းရန် အမေရိကန်သည် နိုင်ငံတကာအသိုင်း အဝိုင်းနှင့်အတူ ဆက်လက် ပါဝင်သွားမည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

အမေရိကန် ပါဝင်သော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အခမ်းအနားများတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်ကို ဖိတ်ခြင်းသည် ပထမဆုံး အကြိမ်တော့ မဟုတ်ပေ။ ပြီးခဲ့သောနှစ် ဖိုရမ်တွင်လည်း မြန်မာဘက်မှ တက်ရောက်ခဲ့သေးသည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ပင်တဂွန်ဘက်က အမေရိကန်နှင့် ထိုင်း ဦးဆောင်ကျင်းပသည့် အရေးပါသော နိုင်ငံစုံ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အခမ်းအနားတစ်ခုသို့ လေ့လာသူအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံကို ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။

Source: ဘန်ကောက်ပို့စ်

CNI News

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၁

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူ ဦးဝင်းမြင့်တို့က ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC)ကို တိုက်ရိုက်နှင့် သွယ်ဝိုက် ဖိအားပေး ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း နစကဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်း‌အောင်လှိုင်က ပြောသည်။

ယနေ့ (ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်)တွင် နေပြည်တော်၌ ကျင်းပသည့် အမျိုးသာကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေးမှာ ၎င်းက အထက်ပါအတိုင်း ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အသစ်ဖွဲ့စည်း၍ မဲစာရင်း စစ်ဆေးခဲ့ မှုနှင့် စစ်ဆေးတွေ့ရှိမှု အခြေအနေများ၊ မဲမသမာမှုတွင် အရေးယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့မှု အခြေအနေများ၊ NLD ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် သမ္မတဟောင်းက ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်အပေါ် တိုက်ရိုက်နှင့် သွယ်ဝိုက် ဖိအားပေး ဆောင်ရွက်မှု အခြေအနေများ၊ နိုင်ငံစီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေးနှင့် ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် အခြေအနေများကို” ပြောကြားခဲ့သည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ  ၃၁ ရက်က ကာ/လုံ အစည်းအဝေး ကျင်းပနေစဉ်

အဆိုပါ အစည်းအဝေးသို့ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးတီခွန်မြတ်၊ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယတပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်လင်း ဒွေး၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် ဒေါက်တာ သီတာဦးတို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

သို့သော် ဒုသမ္မတ ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ ကတော့ ကျန်းမာရေးကြောင့် တက်ရောက်နိုင်ခြင်း မရှိကြောင်း ထုတ်ပြန် ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

လက်ရှိတွင် အကြမ်းဖက်မှုများ၊ လက်နက်ကိုင် ခြိမ်းခြောက်မှုများဖြင့် နိုင်ငံတော်အာဏာကို ရယူရန် ကြိုးပမ်း လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည့် သာမန်မဟုတ်သော အခြေအနေတွင် ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါ အခြေအနေများကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း နစက-က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

CNI International News

ပတ်ရှ်ဝါ၊ဇန်နဝါရီ ၃၁

လူများသော ဝတ်ပြုဆုတောင်းချိန်တွင် အသေခံဗုံးခွဲသူတစ်ဦးမှ ပါကစ္စတန်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်းတစ်ခုအတွင်းရှိ ဗလီ တစ်ခုကို ဖောက်ခွဲခဲ့ရာ အမိုးပြိုကျခဲ့သည်ဟု AP သတင်းတွင် ဖော်ပြသည်။ အဆိုပါဖြစ်ရပ်ကြောင့် အနည်းဆုံး ၃၄ ဦး သေဆုံးကာ ၁၅၀ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟုလည်း အာဏာပိုင်များကပြောသည်။

သေဆုံးသူအများစုမှာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သည်။ ဗလီရှိရာဝင်းသည် ပတ်ရှ်ဝါ (Peshawar) ရဲဌာနချုပ်အပြင် တခြားအစိုးရအဆောက်ဦများရှိရာ လုံခြုံရေးတင်ကြပ်သောနေရာဖြစ်သောကြောင့် ယင်းသို့ဗုံးခွဲသူသည် မည်ကဲ့ သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သလဲဆိုသည်ကို ယခုအထိ မသိရသေးပေ။ ယခုဖြစ်ရပ်သည် ၎င်းတို့ လက်ချက်ဟု အာဖဂန် တာလီဘန် တပ်မှူးတစ်ဦးက တွစ်တာတွင်ပြောဆိုထားသော်လည်း တာလီဘန်အဖွဲ့၏ ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်ကို ဆက်သွယ်၍ မရသေးပေ။

ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူများကို စေတနာ့ဝန်ထမ်းများက သယ်ဆောင်လာစဉ်(ဓါတ်ပုံ-အေပီ)

ဆွန်နီမူဆလင်အများစုနေထိုင်ရာ ပါကစ္စတန်တွင် တာလီဘန်နှင့်အစိုးရတို့ကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည့် နိုဝင်ဘာလမှစတင်ကာ တိုက်ခိုက်မှုများမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ တနင်္လာနေ့က ဆွန်နီဗလီတွင် အသေခံဗုံးခွဲမှုသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်များအတွင်း လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်သေဆုံးမှု အများ ဆုံး တိုက်ခိုက်မှုများမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားချိန်တွင် ဗလီအတွင်း၌ ဝတ်ပြုသူ ၃၀၀ ကျော် ရှိကြောင်း၊ ဒဏ်ရာရသူအများစုမှာ အမိုးပြိုကျမှု ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံရဲတစ်ဦးက ပြောသည်။ အမိုးအပျက် များအောက်တွင် ပိတ်မိနေသူများကိုလည်း ကယ်ဆယ်ရေးသမားများက ခက်ခက်ခဲခဲ ကယ်ထုတ်ခဲ့ရသည်။

အသေခံဗုံးခွဲမှုကြောင့် သေဆုံးသွားခဲ့သည့် ရုပ်အလောင်းတစ်ခုကို သယ်ဆောင်လာစဉ်(ဓါတ်ပုံ-အေပီ)

သေဆုံးသူများတွင် ဗလီဆရာပါ ပါဝင်ပြီး ဒဏ်ရာရသူများတွင် စိုးရိမ်ရသူများ ရှိနေခြင်းကြောင့် သေဆုံးသူ အရေအတွက်မှာ ထပ်မံမြင့်တက်လာနိုင်သည်။ တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားရာ ပတ်ရှ်ဝါသည် ခါဘာပတ်ရှ်တန်ခွာ (Khyber Pakhtunkhwa) ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။

ယင်းတွင် ပါကစ္စတန်တာလီဘန်အဖွဲ့ TTP ခြေကုပ်ရယူထားပြီး တိုက်ခိုက်မှုများကို မကြာခဏဆိုသလို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ TTP အဖွဲ့သည် လွန်ခဲ့သော ၁၅ နှစ်ကတည်းက တိုက်ခိုက်မှုများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကာ အစ္စလာမ္မစ် ဥပဒေများကို တိုးမြှင့်ကျင့်သုံးရန်၊ ဖမ်းခံထားရသော ၎င်းတို့အဖွဲ့ဝင်များကို ပြန်လွှတ်ပေးရန်နှင့် ခါဘာပတ်ရှ်တန်ခွာတွင် ပါကစ္စတန်စစ်သားဦးရေကို လျော့ချပေးရန် တောင်းဆိုထားသည်။ TTP သည် အာဖဂန်တာလီဘန်အဖွဲ့နှင့် သီးခြားအဖွဲ့ဖြစ်သော်လည်း နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးရှိသည်ဟု သိရသည်။

Source:AP