CNI News

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေး အခြေအနေများကို ချုပ်ငြိမ်းစေရန်အတွက် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများကို ဗဟိုချုပ်ကိုင်ထားမှု လျှော့ချပြီး ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကနေ လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ပိုပေး ရန် လိုအပ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူများက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို နိုင်ငံတော်အစိုးရနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများက တောင်းဆို ဆောင်ရွက်နေကြသည်ဆိုသော်လည်း တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခြင်း မရှိသေးသည်ကို တွေ့ရသည်။

ထို့နောက် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများရှိ တိုင်းရင်းသားများ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်များသည် ထိုက်သင့်သလောက် မရသည့် အနေအထားတွင် ရှိနေခြင်းကြောင့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပွားနေရခြင်းဖြစ်ပြီး တည်ငြိမ် အေးချမ်းမှုမရှိဘဲ ဖြစ်နေသည်။

ထို့ကြောင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို တည်ဆောက်မည်ဆိုပါက ဗဟိုအစိုးရအနေဖြင့် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများ၏ ရပိုင်ခွင့်များကိုပေးပြီး ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု ဖြေလျှော့ပေးရန် လိုအပ်သည်ဟု တိုင်းလိုင်(ရှမ်းနီ)တိုင်းရင်းသားများ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းဋ္ဌေးအောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “ဗဟိုအစိုးရအနေနဲ့လည်း ဖြေလျှော့သင့်တာတွေ ဖြေလျှော့ပြီးတော့ ပြည်နယ်တွေကို ရသင့်ရထိုက်တာ တွေ ပေးခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ မကြာခင် အချိန်အတောအတွင်းမှာတော့ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖော် ဆောင်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ ကျနော့် အနေနဲ့ မြင်တယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အခု လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းက သော် လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံရေးပါတီက သော်လည်းကောင်း တိုင်းရင်းသား အခွင့်အရေးတွေ မရဘူး။ ပြည်နယ်ရဲ့ လုပ်ပိုင် ခွင့်တွေ နည်းနေတယ်ဆိုတဲ့ ကဏ္ဍလေးတွေ ပြောဆိုနေတယ်၊ တောင်းဆိုနေတယ်။ အဲဒါတွေကို ပြန်လည် သုံး သပ် ပြီးတော့မှ နိုင်ငံတော်က လိုက်လျောပေးခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ ပြည်နယ်တွေလည်း လုပ်ပိုင်ခွင့် အတော်အတန် ရသွားမယ်၊ လုပ်လို့ရမယ်ဆိုရင်တော့ စစ်ပွဲတွေလည်း ငြိမ်းလာမယ်လို့ ကျနော် မြင်တယ်ဗျ။ အခု သမ္မတ မိန့်ခွန်း မှာလည်း ပါပြီးသား ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတော်ကို ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံသော ပြည်ထောင်စုကို တည်ဆောက်မယ်ဆိုတဲ့ အခါကျတော့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို တည်ဆောက်မယ်ဆိုရင် ဗဟိုအစိုးရက ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု တွေကို တော်တော်များများ ဖြေလျှော့သင့်တယ်လို့ ကျနော် ပြောချင်တယ်”ဟု ပြောသည်။

၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲစဉ် အချိန်တွင် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုင်းရင်းသားများ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့် ပတ်သက်ပြီး နည်းပါးကြောင်း၊ သို့သော် သမ္မတဦးသိန်းစိန် လက်ထက်တွင် ဥပဒေများကို ပြင်ဆင်ပြီး လုပ်ပိုင်ခွင့် များအား တိုးမြှင့်ပေးခဲ့သော်လည်း ထိုက်သင့်သလောက် မရရှိခဲ့သည်ဟု သိရသည်။

ထို့နောက် တိုင်းရင်းသားများ အဓိက လိုလားနေကြသည့် လုပ်ပိုင်ခွင့်၊ အာဏာခွဲဝေမှု၊ သယံဇာတ ခွဲဝေမှု၊ အခွန်ကောက်ခံမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများကို ပို၍ ပေးမည်ဆိုပါက ဖက်ဒရယ်စနစ် ဘက်သို့ သွားသည့် အရွေ့ဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

လွှတ်တော်ကို တွေ့ရစဉ်

၎င်းက “အခုလက်ရှိ ပကတိ အခြေအနေမှာလည်း တိုင်းဒေသကြီး ၇ ခုနဲ့ ပြည်နယ် ၇ ခုကို လုပ်ပိုင်ခွင့်တွေ တိုးမြှင့် ပေးမယ်၊ အခြေခံဥပဒေအရ အာဏာခွဲဝေမှုတွေ တိုးမြှင့်ပေးမယ်ဆိုရင်လည်း ဒါလည်း ဖက်ဒရယ်ဘက်ကို ရွေ့ သွားတဲ့ ပြောင်းလဲမှု အရွေ့ဖြစ်တာပဲလေ။ အဲဒီလိုသွားလည်း ရတာပဲလေ။ ဒါကတော့ ပြည်နယ်နဲ့ တိုင်းတွေ အားလုံးကလည်း သဘောတူ လက်ခံကြတာပဲ။ နောက်တစ်ခုက တိုင်းရင်းသား တော်တော်များများလည်း အဲဒီ အနေအထားဆို လက်ခံကြမှာ။ အခုဖြစ်နေတာက ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေအရ နယ်မြေတွေ ပိုင်းခြား သတ်မှတ် ထားသော်ငြားလည်း လုပ်ပိုင်ခွင့်တို့၊ အာဏာခွဲဝေမှုတို့က တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်မှာ သိပ်မရှိဘူးလေ။ ပြည်နယ်၊ တိုင်းဒေသကြီး တော်တော်များများကလည်း ဗဟိုပဲ အခြေပြုပြီးတော့ အခြေခံပြီးတော့ ဆိုကြတဲ့သဘောမှာ ဖြစ်နေတယ်။ ရှိနှင့်ပြီးသားတွေဟာဆိုရင်လည်း ဥပမာအားဖြင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ရွေးချယ်တဲ့ ကိစ္စတို့၊ ကျန်တဲ့ သယံဇာတ ခွဲဝေရေးကိစ္စတို့၊ အခွန်အကောက် ခွဲဝေရေးကိစ္စတို့ အဲဒါတွေလည်း ပြည်နယ်နဲ့ တိုင်းဒေသကြီးကို များများ ပိုပေးလိုက်မယ်ဆိုရင် ဖက်ဒရယ်ဘက် ရွေ့သွားတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလို သွားလို့ရတာပဲ။ အဲဒီလိုမှ မဟုတ်ရင် အမျိုးသားပြည်နယ်တစ်ခုပဲ ပြန်ပြီးလုပ်ကြ၊ ပြုကြရင် ၂၀၀၈ ပါ ပြန်ဖျက်ပြီး ပြန်ဆွဲရမယ့်သဘော ဖြစ်သွားမယ်” ဟု ပြောသည်။

လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗဟိုချုပ်ကိုင်သည့် ပုံစံဖြစ်နေပြီး ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများ၏ ဘတ်ဂျက်များမှ အနည်းငယ်သာရရှိပြီး ဗဟိုလွှမ်းမိုးမှုဖြင့် ရေးဆွဲထားသော ဘတ်ဂျက်များသာ ဖြစ်နေကြောင်း၊ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးကို စီးပွားရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး လုပ်ပိုင်ခွင့် အပြည့်အဝ ပေးရန်လိုလားလျက်ရှိနေသည်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများသည် ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရား စီရင်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ရရှိထားပြီး ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု လွှမ်းမိုးနေဆဲဖြစ်သည်။