CNI International News
ဝါရှင်တန်၊ ဇွန်လ ၂၆
အမေရိကန်နှင့် အီရန်ကြား စ-စ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့ပြီးနောက် သဘောတူညီချက် တစ်ခုရယူရန် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်နေသည့် အခြေအနေအား ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ဒေသရှိ အမေရိကန်၏ မဟာမိတ်များဖြစ်သည့် အာရပ်နိုင်ငံများက စိုးရိမ်နေကြောင်း CNN မှ ဖော်ပြခဲ့သည်။
လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကတည်းက ပါရှန်းကွေ့ဒေသရှိ အာရပ်နိုင်ငံ ခေါင်းဆောင်များသည် အမေရိကန်နှင့် ၎င်းတို့၏ ဆက်ဆံရေးကို မဟာဗျူဟာမြောက် မိတ်ဖက် ဆက်ဆံရေးတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြ သည်။
သို့သော် ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Donald Trump) ကမူ အာရပ်ခေါင်းဆောင်များ၏ အမြင်နှင့် ကွဲပြားစွာ ရှုမြင်ခဲ့သည်။
“ဘုရင်ကြီး၊ ကျနော်တို့က ခင်ဗျားတို့ကို ကာကွယ်ပေးနေတာ။ ကျနော်တို့သာ မရှိရင် ခင်ဗျားတို့ နှစ်ပတ်တောင် ခံမှာမဟုတ်ဘူး။ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ စစ်တပ်အတွက် ခင်ဗျားတို့ ပိုက်ဆံပေးရမယ်” ဟု ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ထရမ့်က ဆော်ဒီဘုရင်ကို ရည်ညွှန်း၍ ပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုပြောကြားချက်သည် နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ဆက်ဆံရေးများတွင် အပြန်အလှန် အကျိုးအမြတ်ကိုသာ အခြေခံသည့် ထရမ့်၏ အမြင်ကို ပေါ်လွင်စေခဲ့သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ရူဘီယို ယူအေအီးနိုင်ငံကို ရောက်လာစဉ်
တစ်နှစ်ခန့်အကြာတွင် ဆော်ဒီနိုင်ငံ၏ အဓိက ရေနံချက်စက်ရုံများ တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ဆော်ဒီ၏ ရေနံစိမ်း ထုတ်လုပ်မှု ထက်ဝက်ခန့် ယာယီရပ်တန့်သွားကာ ကမ္ဘာ့ရေနံစျေးနှုန်းများ မြင့်တက်သွားခဲ့ရသည်။
ထိုဖြစ်စဉ်သည် ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ဆော်ဒီပိုင်နက်အတွင်း အကြီးမားဆုံး တိုက်ခိုက်ခံရမှုဖြစ်စဉ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုတိုက်ခိုက်မှုအတွက် အမေရိကန်က အီရန်တွင် တာဝန်ရှိကြောင်း ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့သော်လည်း ပင်လယ်ကွေ့ နိုင်ငံများအတွက်မူ အမေရိကန်အနေဖြင့် ၎င်းတို့ကိုယ်စား အီရန်ကို ရင်ဆိုင်ရန် အမှန်တကယ်ဆန္ဒ ရှိ/မရှိ မေးခွန်း များ ထွက်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ထရမ့်၏ ဒုတိယမြောက် သမ္မတသက်တမ်းအတွင်းတွင် ပင်လယ်ကွေ့ ခေါင်းဆောင်များသည် ထိုအချက်ကို သတိပြုမိခဲ့ကြသည်။
ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများက အမေရိကန်စီးပွားရေးတွင် ဒေါ်လာ ထရီလျံနှင့်ချီ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ကတိပြုခဲ့ကြသဖြင့် ထရမ့်ကလည်း ၎င်း၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပတရားဝင် ခရီးစဉ်အဖြစ် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများသို့ သွားရောက် ခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလက ထရမ့်သည် ပင်လယ်ကွေ့ဒေသသို့ သွားရောက်ခဲ့သည့် ခရီးစဉ်အတွင်း ကာတာနိုင်ငံ၊ ဒိုဟာ (Doha) မြို့တော်သို့ ရောက်ရှိချန်တွင် “ကျနော်တို့ ဒီနိုင်ငံကို ကာကွယ်ပေးသွားမှာပါ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
သို့သော် ထိုကတိကဝတ်သည် ယခုနှစ်အတွင်း အကြီးမားဆုံးသော စိန်ခေါ်မှုနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကိုတွေ့ရစဉ်
ယခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို စတင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် အီရန်ကလည်း ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများကို ဒုံးကျည်များ၊ ဒရုန်းများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများမှ အစိုးရများသည် အမေရိကန်၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုအပေါ် သံသယများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယို (Marco Rubio) သည် အမေရိကန်၏ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကတိကဝတ်များ အပြည့်အဝ ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများကို ယုံကြည်အောင် စည်းရုံးရန် ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း ပင်လယ်ကွေ့ဒေသသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
“ပင်လယ်ကွေ့ဒေသက အာရပ်နိုင်ငံတွေရဲ့ အမြင်အရတော့ အီရန်စစ်ပွဲဟာ ဒေသတွင်း လုံခြုံရေး အစီအမံ အတွက် ကပ်ဘေးသင့်စေတဲ့ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခုပါပဲ”ဟု နိုင်ငံတကာ မဟာဗျူဟာလေ့လာရေးသိပ္ပံ (IISS) မှ အဆင့်မြင့်သုတေသနပညာရှင် ဟာဆန် အာလ်ဟာဆန် (Hasan Alhasan) က ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဒါပေမဲ့လည်း အာရပ်နိုင်ငံတွေဟာ အီရန်-အမေရိကန် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ကို ကူညီ ပံ့ပိုးပေးခဲ့ကြပါတယ်။ သူတို့အတွက်တော့ သဘောတူညီချက်က ဘယ်လောက်ပဲ ဆိုးရွားနေပါစေ။ စ-စ်ပွဲ ဖြစ်နေတာထက်စာရင် တော်သေးတယ်လို့ ယူဆခဲ့ကြလို့ပါပဲ” ဟု ၎င်းက CNN ကို ပြောကြားခဲ့သည်။
Source: CNN
