CNI News
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၂
သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရသစ်သည် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများကြားတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို မည်ကဲ့သို့ ချဉ်းကပ် ဖော်ဆောင်သွားမလဲ ဆိုသည့်အပေါ် စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက သုံးသပ်လျက်ရှိသည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်တွင် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (NSPCC)၊ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ(NSPWC)၊ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (NSPNC) တို့ကို ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းကြောင်း အစိုးရက ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။
အဆိုပါ ဖွဲ့စည်းမှုတွင် လွှတ်တော်ကဏ္ဍ ပါဝင်ခြင်း မတွေ့ရှိရခြင်းကြောင့် လွှတ်တော်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် မသက်ဆိုင်သည့်သဘော သက်ရောက်သလား ဆိုသည်ကို စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များကြား မေးခွန်းထုတ်မှုများ ရှိနေကြသည်။
အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များသည် လွှတ်တော်အတွင်း၌သာ ပြုလုပ်ရခြင်း ဖြစ်သည့်အတွက် လွှတ်တော်၏ ကဏ္ဍသည် အရေးကြီးသည်မှာ အမှန်သာဖြစ်ကြောင်း၊ သို့သော် လက်ရှိ လွှတ်တော်ဖွဲ့စည်းပုံအရ တပ်မတော်နှင့် USDP ပါတီ သဘောတူပါက အဆင်ပြေသည့် သဘောမျိုး ရှိနေခြင်းကြောင့် လွှတ်တော်ဘက်က ကိုယ်စားလှယ် မလိုဘူးဟု ယူဆခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “လွှတ်တော်ကတော့ သူတို့ ဒီ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပြီးတဲ့ အခါကျ သဘောတူတဲ့ဟာတွေကို လွှတ်တော် ကို တင်ပြီးတော့ အခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဖို့ဆိုတဲ့ အပိုင်းတွေပါတယ်။ ပါတဲ့အခါကျတော့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် တွေ လွှတ်တော်က ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်မှု အဖွဲ့အစည်းတွေထဲက ပုဂ္ဂိုလ်တွေပါဖို့တော့ လိုအပ်တယ်။ ဒါမှသာလျှင် ဟိုဘက်မှာ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးနေတဲ့ အချိန်မှာ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုတွေက ဘာတွေ ရှိတယ်။ ဘာတွေ သဘောတူပြီးပြီ။ ဘာတွေမှာတေ့ာ သဘောတူညီချက် မရသေးဘူး စသဖြင့် လွှတ်တော်ကို သူတို့ တင်ပြနိုင်မှာပေါ့။ တင်ပြနိုင်မှ တင်ပြပြီးတော့မှ လွှတ်တော်က သဘောပေါက် လက်ခံလာမှ လွှတ်တော်ထဲ မှာ အနိုင်ရပါတီ ကိုယ်စားလှယ်တွေပါသလို တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးပါတီက ကိုယ်စားလှယ်တွေပါတယ်။ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်တွေပါတယ်။ အဲဒီလူတွေရဲ့ အားနဲ့ အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးကို အောင်မြင် အောင် လုပ်နိုင်မှာပေါ့။ ဒါက သဘောတရားအရ ကျနော်ပြောတဲ့အတိုင်း အမှန်ပဲ။ ဒါပေမယ့် ဒီနေ့ထိ မြန်မာနိုင်ငံ ရဲ့ လွှတ်တော်ဖွဲ့စည်းပုံ အရကတော့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီရယ်၊ တပ်မတော်ရယ် သဘောတူလို့ရှိရင် သဘောပေါက် တယ်ဆိုရင် ဒါမှမဟုတ်လည်း သဘောပေါက်ပေါက် မပေါက်ပေါက် မင်းတို့ ဒါကို ထောက်ခံလိုက်၊ ဒါကို ကန့်ကွက်လိုက် ဆိုတဲ့ဟာကို အမိန့်နာခံကြမယ့် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တွေကြီးပဲ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့လို့ လွှတ်တော်က ဘာမှ အသေးစိတ် မသိဘူးဆိုလည်း ကိစ္စတော့မရှိဘူး။ ဒါလက်တွေ့ကျကျပြောတာ သူတို့ဘာမှ မသိဘူး NCA စာချုပ်အရ သူတို့ဆွေးနွေးနေကြတယ် သွားလည်းမတက်ဘူး၊ သူတို့ကိုလည်း မဖိတ်ဘူး၊ ပါလည်း မပါဘူး၊ ဘာတွေ ဆွေးနွေးနေမှန်းလည်းမသိဘူး။ ကိစ္စမရှိဘူး။ အခု လွှတ်တော်ဖွဲ့စည်းပုံအရက ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ က ခေါင်းဆောင်ရယ်၊ တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်ရယ်၊ သဘောတူလို့ရှိရင် လွှတ်တော်ထဲမှာ ဒီအချက် ဒီအချက်တွေ ပြင်ပေးလိုက်မယ်။ ဒါကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အခုလွှတ်တော်ရဲ့ အနေအထားပြောတာ။ လက်ညိုးထောင် ခေါင်းငြိမ့် လွှတ်တော်လို့ ပြောရင်လည်းရတယ်။ ဒါပေမယ့် ငြိမ်းချမ်းရေး NCA စာချုပ်ထဲမှာက ဘာပါလဲဆိုတော့ နှစ်ဖက်သဘောတူထားတဲ့ အချက်တွေကို ကျနော်တို့ အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးဆိုတဲ့ဟာပါနေတော့ လွှတ်တော် က ပြင်ပေးရတာကို။ လွှတ်တော်က ပြင်ပေးရတာဆိုတော့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေ သိဖို့တို့။ လွှတ်တော်က အဖွဲ့အစည်းတွေ ကော်မတီတွေ ပါဖို့ဆိုတာကတော့ အရေးကြီးတာ အမှန်ပဲ ဒါသဘောတရားအရပေါ့” ဟု ပြော သည်။
NCA နှစ်ပတ်လည် အခမ်းအနား လေ့လာနေကြစဉ်
လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်း ကြည့်မည်ဆိုလျှင် တပ်မတော်၏ လွှမ်းမိုးမှု၊ ပါဝင်မှုသည် ဆက်ရှိနေအုံး မည့်သဘော မြင်တွေ့ရကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ် ဆက်လက် ဖော်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် စိန်ခေါ်မှုများစွာ ဆက်ရှိနေအုံးမည်ဟု 7 EAO Alliance မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီးစောကျော်ညွန့်မှ CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
၎င်းက “လူတွေကတော့ တော်တော်များများ ပြောကြတာပဲလေနော်။ ကျနော်တို့ ပြီးခဲ့တဲ့ NCA အကောင်အထည် ဖော်တဲ့ ကာလမှာတုန်းက ဆိုရင်လည်းပဲ စစ်တပ်က ခေါင်းဆောင်တွေပဲ တော်တော်များများက ပါဝင်ဆောင်ရွက် ခဲ့တာရှိသလို အဲဒီတုန်းက NUCC မူဘောင်အရကတော့ ကျနော်တို့က စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့တာ ရှိတာပေါ့ဗျာ။ အခုကတော့ ကျနော်တို့ သိတဲ့အတိုင်းပဲ။ အရင်တုန်းကဆိုရင် အာဏာကို ထိန်းတဲ့ကာလ တစ်လျှောက်မှာဆိုရင် လည်း စစ်တပ်ကပဲ ငါးနှစ်တာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သလို ဒီဘက်ပြောင်းလဲလာတဲ့ အစိုးရသစ် ဆိုရင်လည်းပဲ အခြေအနေ အရကတော့ စစ်တပ်ရဲ့ လွှမ်းမိုးမှု၊ စစ်တပ်ရဲ့ ပါဝင်မှုကတော့ ကျနော်တို့နိုင်ငံမှာ ဆက်ပြီးတော့ ရှိနေအုံးမယ် ထင်ပါတယ်။ ဒါတွေကိုတော့ ကျနော်တို့က မျက်နှာချင်းဆိုင် တွေ့ကြ ဆုံကြပြီးတော့ ပြောရင်းဆိုရင်းနဲ့ပဲ အားလုံး သဘောထားနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အခင်းအကျင်း ပြန်ဖြစ်လာနိုင်ဖို့ ကျနော်တို့ အပေးအယူတွေ ယုံကြည်မှုတွေ တည်ဆောက်ဖို့ရယ် အဲဒါတွေက ကျနော်တို့ လုပ်ရမယ့် လုပ်ငန်းစဉ်တွေကတော့ အများကြီး ဆက်ရှိနေမယ်လို့ပဲ ရှုမြင်ပါတယ်။ ကျနော်တို့အတွက် စိန်ခေါ်မှုတွေက အရမ်းကို ကြီးမားပါတယ်။ ကျနော်တို့အတွက် အခက်အခဲတွေ အများကြီး ရှိနေမယ်ဆိုတာ နားလည်ပါတယ်။ အဓိက အခက်အခဲကတော့ ကျနော်တို့နိုင်ငံရဲ့ မတည်ငြိမ်မှုပေါ့။ ကျနော်တို့ ဟိုအရင်တုန်းက နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲတွေ ဘာတွေ လုပ်တဲ့အချိန်မှာ NCA မထိုးသည့် တိုင်အောင်တာမှ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် နေရာဒေသ တော်တော်များများမှာ စစ်ပွဲတွေ မဖြစ်ကြဘူး။ ပစ်ခတ်တိုက်ခတ်မှုတွေ မရှိဘူးဆိုတဲ့ အခြေအနေကလည်း ပြန်စဉ်းစားကြည့်မယ်ဆိုရင် ဒီအခြေအနေနဲ့ အများကြီး ကွာခြားပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှိနေတဲ့ နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်း တစ်ခုအောက်က ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ် အကောင်အထည် ဖော်ဖို့ ကိစ္စရပ်တွေမှာတော့ အများကြီး ဆက်ကြိုးစားရဖို့ လိုအပ် အုံးမယ် ထင်ပါတယ်။ အဲဒီကြားထဲမှာ နိုင်ငံတကာရဲ့ ပံ့ပိုးကူညီမှုကလည်းပဲ တော်တော်လေး အခရာကျမယ်လို့ ကျနော် မြင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများအကြား တိုက်ပွဲများ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဥ်များလည်း အကောင်အထည် မဖော်နိုင်ဘဲ ဖြစ်နေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားနေသော ပြည်တွင်းစစ်သည် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်နေ့ လွတ်လပ်ရေး ရပြီး ကတည်းကနေ ယနေ့အချိန်ထိ ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရန်အတွက် နိုင်ငံတော်အစိုးရနှင့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတို့သည် ဆွေးနွေး ညှိနှိုင်းမှုများကို ကြိမ်ဖန်များစွာ လုပ်သင့်ကြောင်း၊ တစ်ဖက်နှင့် တစ်ဖက် ယုံကြည်မှု ခိုင်ခိုင်မာမာ ပြန်လည် တည်ဆောက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။
ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်သည့် အခါတွင် မည်သူပါဝင်မှသာ အဆင်ပြေမည်ဆိုသည်ထက် ငြိမ်းချမ်းရေး အရွေ့ကို မည်မျှသွားနိုင်သလဲဆိုသည်က ပို၍အရေးကြီးကြောင်း၊ ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်ကဲ့သို့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုပုံစံအတိုင်း လက်ရှိအစိုးရ သွားနိုင်မည်ဆိုပါက ရလဒ်ထွက်လာနိုင်သည်ဟု သေနင်္ဂမဟာဗျူဟာ လေ့လာရေးအဖွဲ့မှ ဒါရိုက်တာ ဦးသိန်းထွန်းဦးက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။
NCA နှစ်ပတ်လည် အခမ်းအနားမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးစကားပြောနေကြစဉ်
၎င်းက“တကယ်တမ်းက ငြိမ်းချမ်းရေး ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်တဲ့ နေရာမှာ ဟိုလူတွေပါမှ ဒီလူတွေပါမှ မဖြစ်မနေ ဆိုတဲ့ဟာထက် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဦးတည်ထားတဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ် ဘယ်လောက်ထိ လျှောက်နိုင်လဲဆိုတာက အရေးကြီးတယ်လို့ ကျနော်တို့က သုံးသပ်ထားတယ်။ ဘယ်သူပါသည်ဖြစ်စေ၊ မပါသည်ဖြစ်စေ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဘယ်လောက်ထိ အရွေ့တွန်းနိုင်လဲ၊ ဘယ်လောက်အထိ အရွေ့ရောက်အောင် သွားနိုင်မလဲဆိုတာ အရေးကြီးပါတယ်။ ပါခြင်း၊ မပါခြင်းဆိုတဲ့ အပိုင်းက နောက်မှ တစ်ကဏ္ဍ သုံးသပ်မှုဖြစ်လိမ့်မယ်။ သို့သော် ခုနက လက်ရှိ အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းက ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ ဘယ်လောက်အထိ အလုပ်လုပ် နိုင် မလဲ။ ဘယ်လောက်အထိ ရလဒ်ကောင်းတွေ ဆောင်ရွက်နိုင်မလဲ။ ဒါကိုပဲမြင်ပါတယ်။ အရပ်သား အများကြီး ပါခဲ့ပြီးတော့ အရပ်သားဥက္ကဋ္ဌ လုပ်ခဲ့တဲ့ NLD လက်ထက်က ငြိမ်းချမ်းရေး လှုပ်ရှားမှုတွေကရော အောင်မြင်ခဲ့တာ လားဆိုတဲ့ မေးခွန်းက ပြန်မေးစရာရှိတယ်။ အဓိက,က ရလဒ်ပဲ။ ရလဒ်ထွက်ဖို့ပဲ အရေးကြီးတယ်။ ဘယ်သူ ဦးဆောင်သည်ဖြစ်စေ၊ မဦးဆောင်သည်ဖြစ်စေ ရလဒ်မထွက်လို့က ဘယ်အဖွဲ့အစည်းလုပ်လုပ် အလကားပဲလို့ သုံးသပ်လို့ရတယ်။ အဲဒီတော့ တပ်က ဦးဆောင်မှုများသည်ပဲဖြစ်စေ၊ အရပ်သား ပါဝင်မှုများနေသည်ပဲဖြစ်စေ ရလဒ်ထွက်မှာလား။ ရလဒ်မထွက်ရင် ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး။ ရလဒ်ထွက်ဖို့ အရင်ဆုံး ဒီအဖွဲ့အစည်း ပြေးနိုင်ရဲ့လား။ ရလဒ်မထွက်လို့ သူတို့ပြောင်းမလား မပြောင်းဘူးလား ဒါတစ်ချက်ကြည့်ရမယ့်အပိုင်း။ ပြီးခဲ့တဲ့ အပိုင်းမှာတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ ဖိတ်ခေါ်မှုတွေလည်း အများကြီးရှိတယ်။ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတွေလည်းရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် ထင်သလောက် ရလဒ်တွေ မရခဲ့တာလည်း ရှိခဲ့တယ်ပေါ့လေ။ တကယ်တမ်း အရေးကြီးတဲ့အချက်က မြေပြင်မှာ ရလဒ်လုပ်ကြည့်တယ်။ ရလဒ်မထွက်ဘူး မထွက်ရင် အဲ့ဒါကို ဘယ်လိုပြင်မလဲ ဘယ်လိုပြောင်းမလဲ ပြောင်းတဲ့ဟာအတိုင်းကိုရော အလုပ်ဖြစ်အောင်လုပ်နိုင်ရဲ့လား။ အဓိက,က အလုပ်ဖြစ်ဖို့ပဲ။ ဦးသိန်းစိန် လက်ထက် သွားခဲ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ အရွေ့တွေရှိတယ်။ အလုပ်ဖြစ်အောင် လုပ်သွားကြတာပဲ။ အဲဒီပုံစံအတိုင်း လုပ်နိုင် ရင် ဒီမှာလည်း ရလဒ်ထွက်မှာပေါ့” ဟု ပြောသည်။
ငြိမ်းချမ်းရေးဆောင်ရွက်ရာတွင် ပဋိပက္ခ၏အခြေခံ အကြောင်းတရားများဖြစ်သည့် နိုင်ငံရေးခံယူချက်များ၊ သမိုင်းနောက်ခံ အဖြစ်အပျက်များ၊ ဝါဒရေးရာ အငြင်းပွားမှုများ ထည့်မစဥ်းစားသရွေ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဥ် အလုပ်မဖြစ်နိုင်ကြောင်း စစ်ရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအကဲခတ်များက ထောက်ပြကြသည်။
လက်ရှိမှာတော့ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့က NCA ထိုးထားသော လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များနှင့် မထိုးရသေးသော လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရန် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၁ ရက်တွင် ဖိတ်ခေါ်ကမ်းလှမ်းထားသည်။
