CNI International Article

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၇

မဏိပူရပြည်နယ် အင်ဖာမြို့ရှိ နေအိမ်တစ်အိမ်၏ သစ်သား ဗီရိုတစ်ခုထဲတွင် နာဂလှုပ်ရှားမှု၏ အဆန်းပြားဆုံး အမှတ်တရ ပစ္စည်းများထဲ၌ ပါဝင်သည့် ပစ္စည်းတစ်ခုရှိနေသည်။ 

ထိုပစ္စည်းမှာ ဂျင်းဘောင်းဘီ အဟောင်းတစ်ထည် ဖြစ်သည်။

ထိုဂျင်းဘောင်းဘီကို အရောင်အသွေး မတူညီသည့် အခြား အဝတ်စများဖြင့် ဖာထေးချုပ်လုပ်ထားသည်။

ဂျင်းဘောင်းဘီ၏ ဒူးခေါင်း နေရာများကိုလည်း အထပ်ထပ်အခါခါ ဖာထေးပြုပြင်ထားသည်။

ဂျင်းသားကိုယ်ထည်ကဲ့သို့ပင် ချုပ်ရိုးချုပ်သားများကလည်း ထိုဘောင်းဘီကို မြဲမြံအောင် ထိန်းထားပေးသည်။ 

အချို့ ချုပ်ရိုးများမှာ ထူထဲလွန်းလှသဖြင့် ထိုဂျင်းဘောင်းဘီသည် ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည့် ကိုယ်ပိုင် သမိုင်းကြောင်း ၏ အလေးချိန်ကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေပုံရသည်။

ချုပ်ရိုးချုပ်သားတိုင်းသည် ထိုဘောင်းဘီကို ဝတ်ဆင်ခဲ့သည့် နာဂခေါင်းဆောင်ကြီး Thuingaleng Muivah ၏ သမိုင်းကြောင်းကို ခြေရာခံ ပြသနေသယောင် ရှိသည်။

နာဂလန်းသမ္မတနိုင်ငံ၏ Ato Kilonser  (ဝန်ကြီးချုပ်)ဟု လူသိများပြီး နာဂပြည်သူအများစုက ချစ်စနိုးဖြင့် ဦးလေးဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည့် နာဂအမျိုးသားဆိုရှယ်လစ်ကောင်စီ-အိုက်ဇက်ရှီချီဆူနှင့်ဗွီးဗာ(NSCN-IM)၏ အတွင်းရေးမှူးချုပ် Thuingaleng Muivah (၉၂ နှစ်)သည် ထိုဂျင်းဘောင်းဘီကဲ့သို့ အခက်အခဲများစွာကို ကြံ့ကြံ့ခံ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသူဖြစ်သည်။

ဆယ်စုနှစ် ခြောက်ခုကျော်ကြာအောင် သူသည် တောနက်များအတွင်း လျှို့ဝှက်စွာ ခရီးသွားလာခြင်း၊ နိုင်ငံတကာ နယ်စပ်များကို ဖြတ်ကျော်ခြင်း၊ အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ကွဲပြားမှုများ၊ ပြည်နှင်ဒဏ် ခံရမှုများနှင့် နိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲများကို ရင်ဆိုင်ကျော်ဖြတ်ကာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

Muivah သည် ထိုဂျင်းဘောင်းဘီ အဟောင်းကဲ့သို့ပင် အချိန်ကာလ၏ စမ်းသပ်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။

ထိုဂျင်းဘောင်းဘီသည် ၎င်း၏ တိုက်ပွဲကာလများအတွင်း ကွယ်လွန်သွားခဲ့သော တစ်ဦးတည်းသော ညီမဖြစ်သူ Longrungla အတွက် လက်ဆောင်အဖြစ် အင်ဖာမြို့ရှိ ဗီရိုထဲသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

NSCN-IM စစ်မေတွေကို တွေ့ရစဉ်

Muivah နှင့် ထိုဂျင်းဘောင်းဘီတို့သည် တောင်အာရှတွင် သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး သူပုန်လှုပ်ရှားမှုဖြစ်သည့် နာဂနိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲကို အတူတကွ ရင်ဆိုင်ကျော်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။

နာဂတို့၏ တိုက်ပွဲသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး မရမီကတည်းက စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၉၄၇ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း တွင် ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာခဲ့ကာ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ နှိမ်နင်းမှုများ၊ အဖွဲ့အစည်းတွင်း အကွဲအပြဲများ၊ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး များနှင့် အဆုံးမသတ်နိုင်သော ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများကြားမှ ဆက်လက် ရှင်သန်နေခဲ့သည်။

၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည့် ဗွီးဗာ(Muivah)သည် ထိုခေတ်ကာလ အဆင့်ဆင့်ကို ဖြတ်သန်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

သူသည် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် နာရန်ဒရာ မိုဒီ (Narendra Modi) ရှေ့မှောက်တွင် ထိုစဉ်က ကြားဝင်စေ့စပ် ညှိနှိုင်း ပေးသူ R.N. Ravi နှင့်အတူ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၌ မူဘောင်သဘောတူညီချက် (FA) လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့နိုင်ခဲ့သည်အထိ အောင်မြင်စွာ ဦးဆောင်လမ်းပြနိုင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

ထိုသဘောတူညီချက်သည် နာဂအရေးကိစ္စအတွက် အဖြေတစ်ခု ရရှိစေလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည်။

သို့သော် ယနေ့အချိန်တွင် ဗွီးဗာ(Muivah)သည် လမ်းဆုံလမ်းခွနေရာသို့ ရောက်ရှိနေသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ ရေရှည်အခြေစိုက် လှုပ်ရှားနေပြီး နယ်စပ်ကို အဆင်ပြေပြေ ဖြတ်သန်းသွားလာ နေကြဆဲ ဖြစ်သည့် တပ်ဖွဲ့ဝင်များကြောင့် ၎င်းအနေဖြင့် နာဂပြည်သူများအတွက် ရေရှည်တည်တံ့မည့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဆောင်ကြဉ်း ပေးနိုင်သော်လည်း တစ်ဖက်တွင်လည်း ဆက်လက် တောက်လောင်နေဆဲဖြစ်သော  လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်မှုကို ကျောခိုင်းရမည့် အခြေအနေလည်း ရှိနေသည်။

အချိန်ကာလ တဖြည်းဖြည်း ကုန်ဆုံးလာပြီး အပြီးသတ် ဖြေရှင်းချက်သည်လည်း ဝေဝါးနေဆဲဖြစ်သဖြင့် စိန်ခေါ်မှု နှင့် အကျိုးဆက်များမှာ ပိုမိုကြီးမားလာနေသည်။

ထူးခြားသည့် အချက်တစ်ခုမှာ Muivah သည် စစ်ပွဲကာလများအတွင်း ရရှိခဲ့သည့် အပြင်းထန်ဆုံး ဒဏ်ရာများထဲမှ တစ်ခုသည် အိန္ဒိယစစ်တပ်၏ လက်ချက်ကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ၁၉၇၆ ခုနှစ်က စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တလိုင်း ကျေးရွာရှိ တပ်မတော် စစ်စခန်းတစ်ခုကို တိုက်ခိုက်စဉ်အတွင်း ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

Muivah သည် လက်ပစ်ဗုံး အပိုင်းအစများကြောင့် ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပုံကို နာဂတပ်မှူးဟောင်းများက ပြန်လည် အမှတ်ရနေကြသည်။

“ဗုံးဆန် အပိုင်းအစပေါင်း ၄၇ ခုလောက်က သူ့ရဲ့ ရင်ဘတ်၊ မေးရိုးနဲ့ ဒူးခေါင်းတွေကို ထိုးဖောက် ဝင်ရောက်သွား ခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ သူ့ရဲ့ တော်လှန်ရေး သက်တမ်းတစ်လျှောက်မှာ အပြင်းထန်ဆုံး ဒဏ်ရာတွေပါပဲ” ဟု ဝါရင့် နာဂ တပ်မတော်အရာရှိဟောင်းတစ်ဦးက ပြန်လည်ပြောပြခဲ့သည်။

တောနက်ထဲတွင် ဆေးရုံ သို့မဟုတ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ မရှိခြင်းကြောင့် Muivah ကို တရုတ် နိုင်ငံမှ ဆေးပညာသင်တန်း ဆင်းထားသည့် ၎င်း၏ ရင်းနှီးသော လက်ထောက်အရာရှိ V.S Atem က ယာယီစခန်း များတွင် အရေးပေါ် ကုသပေးခဲ့ရသည်။ (သူသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်ချုပ် Atem ဖြစ်လာခဲ့သည်။ )

Muivah သည် လနှင့်ချီပြီး တောနက်ကြီးထဲတွင် ကျန်းမာရေး အခြေအနေ အလွန်အားနည်းစွာဖြင့် နေထိုင်ခဲ့ ရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ၎င်းနှင့် လူနည်းစု အဖွဲ့ငယ်တစ်ခုသည် ဆေးကုသမှုခံယူရန် တရုတ်ပြည်သို့ ခြေလျင်ခရီး စတင်ခဲ့ကြသည်။

၎င်း၏ဒဏ်ရာများမှာ ပြင်းထန်လွန်းလှသဖြင့် ထိုခြေလျင်ခရီးသည် သုံးလကျော် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီးနောက် သူသည် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တွင် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့ရသည်။

ယနေ့အချိန်တွင် Muivah ၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူနှင့် နာဂတပ်မတော် စစ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်းဖြစ်သူ Phunting Shimrang သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေး လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီးနောက် ယူနန်ပြည်နယ်မှာ ရောက်ရှိနေသည်ဟု ယူဆရသည်။

၎င်းကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်သည့် NSCN-IM ၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအကြံပေး Pamshin Muivah က ကူညီ ပံ့ပိုးနေကြောင်း သိရသည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦးစလုံးသည် အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အတော်အတန် ဩဇာညောင်းသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်သည်။

လွန်ခဲ့သည့် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်းက သီးခြား နာဂအမျိုးသားအလံနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကဲ့သို့ အငြင်းပွား ဖွယ် ကိစ္စရပ်များကြောင့် အိန္ဒိယအစိုးရနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ ရပ်တန့်နေခဲ့စဉ် NSCN-IM သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ၎င်းတို့၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် ဆက်တိုက် လုပ်ဆောင်လာခဲ့သည်။

ထို့နောက် စစ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်း Hanshi Ramsan ဦးဆောင်သည့် Eastern Flank ဟုခေါ်သော အဖွဲ့အစည်း အသစ်တစ်ခု ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး ထိုအဖွဲ့တွင် တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား ၂၅၀ ဝန်းကျင်ခန့် ရှိသည်ဟု ယူဆရသည်။

ကွယ်လွန်သူ NSCN-IM ပူးတွဲတည်ထောင်သူ အိုက်ဇက်ရှီချီဆူ(Isak Chishi Swu)၏ သားဖြစ်သူ အိုက်ကာတို ရှီချီဆူ (Ikato Chishi Swu)က ထိုအဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းလိုက်ပြီးနောက် ၎င်းတို့၏ ထောက်ခံမှု အခြေအနေမှာ ပိုမို အားကောင်းလာခဲ့သည်။

ယနေ့အချိန်တွင် NSCN-IM အဖွဲ့အတွင်း၌ Phunting-Pamshin အုပ်စုနှင့် Hanshi အုပ်စုတို့သည် မတူညီသော နယ်မြေဇုန်များတွင် သီးခြားစီ လွတ်လပ်စွာ လှုပ်ရှားနေကြသဖြင့် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု နယ်ပယ်ချင်း ကွဲပြားလျက် ရှိနေပုံရသည်။

အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီနဲ့ NSCN-IM ခေါင်းဆောင် ဗွီးဗာကို တွေ့ရစဉ်

ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် နောက်ဆုံးအခွင့်အရေး
***************************************
နာဂလန်းပြည်နယ်ရှိ NSCN-IM ၏ အကြီးမားဆုံး စခန်းဖြစ်သော ဟီဘရွန်စခန်းကို ကြီးကြီးမားမား နှိမ်နင်းမှု တစ်ခုခု ပြုလုပ်ခဲ့မည်ဆိုပါက ရလဒ်နှစ်ခု ထွက်ပေါ်လာနိုင်သည်။

ပထမတစ်ခုမှာ အဖွဲ့အစည်း အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ကွဲအက်သွားပြီး ၎င်းတို့၏ အခြေစိုက် လှုပ်ရှားရာနယ်မြေကို မြန်မာနိုင်ငံဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းသွားခြင်း ဖြစ်လာနိုင်သည်။

ဒုတိယရလဒ်အနေဖြင့် သဘောထား တင်းမာသည့် အုပ်စုများက ပိုမိုသေးငယ်ပြီး ပိုမို အန္တရာယ်များသည့် အဖွဲ့ငယ်များအဖြစ် ပြန်လည်စုဖွဲ့လာခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

Muivah သည် Phunting-Pamshin နှင့် Hanshi အုပ်စုများ၏ ခေါင်းဆောင်များကို နယ်စပ်တစ်ဖက်ခြမ်းဖြစ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံဘက်သို့ ပြန်လည် နေရာချထားခြင်းဖြင့် ထိုဖြစ်နိုင်ခြေ နှစ်ရပ်လုံးအတွက် ကြိုတင် ပြင်ဆင်ထားပုံရ သည်။

သို့သော် ၎င်း၏ ပိုမိုကြီးမားသော ရည်ရွယ်ချက်မှာမူ ရှင်းလင်းလှသည်။

Muivah သည် ငြိမ်းချမ်းရေးကို လိုလားပြီး ရေရှည်ပဋိပက္ခထက် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများကို ပိုမိုယုံကြည် ကိုးစား သည်။ 

အိန္ဒိယအရာရှိများကမူ လက်ရှိ အချိန်အခါကို ရေရှည်တည်တံ့မည့် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူစာချုပ် တစ်ရပ် ချုပ်ဆိုနိုင်ရန်အတွက် နောက်ဆုံးအခွင့်အရေး ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ရှုမြင်ကြသည်။

THE WEEK သတင်းဌာနသည် Muivah ၏ ကျန်းမာရေး ချို့ယွင်းလာမှုကြောင့် ဟီဘရွန်စခန်းမှ နှစ်နာရီခန့် ကားမောင်းရသည့် ဒီမာပူရ် (Dimapur) ရှိ ၎င်း၏နေအိမ်တွင် သွားရောက် တွေ့ဆုံခဲ့ရသည်။

Muivah သည် ဇနီးဖြစ်သူ Pakahao Muivah နှင့်အတူ ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ပြီး ခြံဝင်းအတွင်း ပုံမှန်လမ်းလျှောက် ခြင်း အပါအဝင် နေ့စဉ် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

ခေတ်မီလက်နက်များ ကိုင်ဆောင်ထားသည့် နာဂတပ်မတော် ကွန်မန်ဒိုများက သူသွားသည့် နေရာတိုင်းတွင် လုံခြုံရေးရယူ စောင့်ရှောက်ပေးထားသည်။

Muivah သည် စိတ်ခံစားမှုကို အလေးထားသူဖြစ်သလို လက်တွေ့ကျသူ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။

NSCN-IM ကို ထူထောင်ခဲ့တဲ့ အိုက်ဇက်ရှီချီဆူနဲ့ ဗွီးဗာကို တွေ့ရစဉ်

“ခင်ဗျားတို့က နာဂပြည်သူတွေကို စိတ်ရင်းမှန်နဲ့ နားလည်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဒီကိုလာတာဆိုရင်၊ ကျနော်တို့ဘက် က ဒါကို အရမ်းတန်ဖိုးထားပါတယ်” ဟု Muivah က သီးသန့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုအတွင်း THE WEEK  မဂ္ဂဇင်းကို ပြောကြားခဲ့သည်။

ယနေ့အချိန်တွင် မဏိပူရ်ပြည်နယ်ရှိ ကူကီး-ဇို လူမျိုးစုများနှင့် ကသည်း လူမျိုးစုများအကြား ဖြစ်ပွားနေသော လူမျိုးရေးပဋိပက္ခများသည် နာဂလူမျိုးများ နေထိုင်ရာ ဒေသများဆီသို့ တဖြည်းဖြည်း ကူးစက်ပြန့်ပွားလာနေ ခြင်းကြောင့် စိတ်မကောင်းဖြစ်ရကြောင်း Muivah က ပြောကြားခဲ့သည်။

NSCN-IM အနေဖြင့် ထိုပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှု မရှိစေရန် သတိထား ရှောင်ရှားခဲ့သော်လည်း မကြာသေးမီ လများအတွင်းက အခြေအနေများအရ ချိုင့်ဝှမ်းဒေသနှင့် တောင်တန်းဒေသများအကြား ကွဲပြားမှုများသာမက ကူကီး-ဇိုနှင့် နာဂလူမျိုးစု နှစ်ခုစလုံး နေထိုင်ရာ တောင်တန်း ဒေသများတွင်လည်း တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာ သည်ကို တွေ့ရသည်။

Muivah က အိန္ဒိယအစိုးရဘက်မှ ကူကီး-ဇို အုပ်စုများကို ပံ့ပိုးကူညီနေသည်ဟု စွပ်စွဲထားပြီး ထိုစွပ်စွဲချက်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို ပိုမိုနှောင့်နှေးသွားစေနိုင်သည့် ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခု ဖြစ်နေသည်။

“မူဘောင်သဘောတူညီချက် ရှိနေပေမဲ့လည်း သူတို့ (အိန္ဒိယအစိုးရ)က ကူကီးတွေကို အသုံးချပြီး ကျနော်တို့ကို အင်အားသုံး ဖိအားပေးနေပါတယ်။ ဒါဟာ ကျနော်တို့ကို အရှက်ခွဲဖို့နဲ့ ချေမှုန်းဖို့ ကြိုးစားမှုတစ်ခုပါပဲ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
Muivah အတွက်မူ အများ သဘောတူညီချက် တစ်ခုကို ရှာဖွေနိုင်ရန်အတွက် သမိုင်းကြောင်းကို လက်တွေ့ကျကျ နားလည် သဘောပေါက်ရမည် ဖြစ်သည်။

“နာဂပြည်သူတွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို လေးစားတန်ဖိုး မထားဘူးဆိုရင်တော့ ဘယ်တော့မှ တကယ့် အဖြေမှန် ရလာမှာ မဟုတ်ပါဘူး”ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

နာဂအမျိုးသားကောင်စီ(NNC) က ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့် တောင်းဆိုချက်ကို စတင်ခဲ့ချိန်က နာဂပြည်သူများအပေါ်  ခွဲခြားဆက်ဆံခဲ့သည့် အတိတ်ကာလက မှတ်ဉာဏ်များသည် နာဂလှုပ်ရှားမှုအတွင်း အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ် တွယ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

သို့သော် Muivah က ၎င်းအနေဖြင့် လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုကို နိုင်ငံရေးထက် ပိုမိုဦးစားပေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“လူသားတွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေကို လေးစားမှု ရှိမယ်ဆိုရင် အဖြေကို ရှာတွေ့နိုင်မှာပါ။ ပြဿနာ တွေကို အဆုံးမရှိတဲ့ ပဋိပက္ခတွေနဲ့ မဖြေရှင်းဘဲ နားလည်မှုတွေနဲ့ပဲ ဖြေရှင်းသင့်တယ်”ဟု Muivah က ပြောကြား ခဲ့ပြီး အိန္ဒိယအစိုးရနှင့် ဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ရန် အသင့်ရှိကြောင်းလည်း ထပ်မံပြောဆိုခဲ့သည်။

ဦးလေးဆိုသည့် ချစ်စနိုးအမည်ကို ရရှိထားသည့် အကျော်ဇေယျပုဂ္ဂိုလ်ကြီး
****************************************************************
သမိုင်းဝင် ဖာထေးထားသော ဂျင်းဘောင်းဘီသည် Muivah လျှို့ဝှက်မြေအောက် လှုပ်ရှားခဲ့စဉ်က သူအသက်ရှင် ဆဲ ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း မိသားစုထံ ပေးပို့ခဲ့သည့် သက်သေတစ်ခုဖြစ်သည်။

ထိုဂျင်းဘောင်းဘီကို တူဖြစ်သူ ရွီဗာက ပြန်လည် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး မိသားစုသမိုင်းနှင့် နာဂတိုက်ပွဲအကြောင်း ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့သည်။

Muivah သည် ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များတွင် တူဖြစ်သူ မွေးဖွားပြီးနောက် မိသားစုကို နှုတ်ဆက်ရန် နောက်ဆုံးအကြိမ် လာရောက်ခဲ့ပြီးနောက် တောခိုခဲ့သည်။ 

သူသည် ငယ်စဉ်ကတည်းက တက်ကြွပြီး ခေါင်းမာကာ အမြဲတမ်း ဦးဆောင်လိုစိတ် ရှိသူအဖြစ် မိသားစုက မှတ်မိ ကြသည်။

NSCN-IM ခေါင်းဆောင် ဗွီးဗာနဲ့ ဇနီးဖြစ်သူကို တွေ့ရစဉ်

Muivah သည် နာဂလန်းမှ နာဂခေါင်းဆောင်များ လွှမ်းမိုးထားသည့် လှုပ်ရှားမှုတွင် Tangkhul Naga တစ်ဦး အနေဖြင့် အာဏာပိုင်စိုးမှု ရှိလာခဲ့သည်။

၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် သူသည် ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဝေဖန်မှုများရှိသော်လည်း တည်ငြိမ်စွာပင် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

NSCN ၏ ပူးတွဲတည်ထောင်သူ ကပ္ပလန်(Khaplang) ခွဲထွက်သွားပြီးနောက် အိုက်ဇက်/ဗွီးဗာ(Isak-Muivah) အုပ်စုသည် ဟီဘရွန် (Hebron) အခြေစိုက် အင်အားအကြီးဆုံး နာဂအဖွဲ့အစည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆုံးရှုံးခဲ့ရသော အိမ်
*******************************
Isak Chishi Swu ၏ သားဖြစ်သူ Pasheto ၏ သမိုင်းမှာမူ ငယ်စဉ်ကတည်းက မိဘများနှင့် ခွဲခွာခဲ့ရသည့် လွမ်းမောဖွယ် ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်း နာဂဒေသတွင် မွေးဖွားခဲ့သော Pasheto သည် အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် နီပေါနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိမှသာ မိဘများနှင့် ပြန်လည်ဆုံတွေ့ခွင့်ရခဲ့သည်။

Pasheto သည် နောက်ပိုင်းတွင် အဖွဲ့အစည်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ကျန်းမာရေး ချို့တဲ့လာသော ဖခင်ဖြစ်သူ Swu နှင့်အတူ ဟီဘရွန်တွင် အနီးကပ် အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ 

ဖခင်ဖြစ်သူ Swu သည် ကွယ်လွန်ခါနီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယထိပ်သီး ခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ မူဘောင် သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း Muivah ၏တူဖြစ်သူ Grinder သည် နာဂခေါင်းဆောင်မှုနှင့် အိန္ဒိယအစိုးရကြား ဆယ်စုနှစ် နှစ်ခုနီးပါး လျှို့ဝှက် ဆက်သွယ်ပေးသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

သို့သော် Muivah ၏ မိသားစုသည် မည်သည့် ထောက်ပံ့မှုမျှ မရရှိခဲ့ဘဲ ဘန်ကောက်စ်တွင် Muivah အဖမ်းခံရမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ လေယာဉ်ပြန်ပေးဆွဲရန် ကြံစည်မှုဖြင့် ကိုးလ်ကတ္တား၌ ဖမ်းဆီးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

သူကွယ်လွန်ပြီးနောက် မိသားစုသည် အိန္ဒိယအစိုးရ၏ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် စိတ်ချရမှု မရှိသဖြင့် နိုင်ငံရေးတွင် ဆက်လက် မပါဝင်တော့ဘဲ စီးပွားရေးကိုသာ အာရုံစိုက်ခဲ့ကြသည်။

အိုက်ဇက်ရှီချီဆူသားကို Pasheto ကို တွေ့ရစဉ်

တည်ထောင်သူတို့၏ နောက်ဆုံးအခန်းကဏ္ဍ
*************************************
လက်ရှိတွင် နာဂလူငယ်များသည် ဆယ်စုနှစ်များစွာ သွေးထွက်သံယိုဖြစ်ခဲ့ပြီး အပြီးသတ် ဖြေရှင်းချက် မရရှိသေး သည့် သမိုင်းကို ပြန်လည်သုံးသပ်နေကြသည်။

တည်ထောင်သူ Swu ကွယ်လွန်သွားပြီး Muivah မှာလည်း အသက် ၉၀ ကျော်အရွယ်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ရာ ခေါင်းဆောင်မှု အပြောင်းအလဲနှင့် ညီညွတ်ရေး ပြဿနာများ ရှိနေသည်။

မဏိပူရ်ပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခများက နာဂလူမျိုးများ သွားလာရေးနှင့် နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှု ကိစ္စရပ်များကို ပိုမိုရှုပ်ထွေးစေသည်။

ဟီဘရွန် အခြေစိုက်စခန်းတွင် ခေတ်မီလက်နက်များနှင့် ဒရုန်းများကို ကိုင်ဆောင်ထားသည့် ငယ်ရွယ်သော နာဂစစ်သားများသည် မိမိတို့လူမျိုးအတွက် ဆက်လက် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသည်။

Muivah သည် အိန္ဒိယအစိုးရနှင့် အခြေခံဥပဒေဘောင်အတွင်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် ရရှိရေးအတွက် ဆွေးနွေးရန် အသင့်ရှိနေသော်လည်း ခွဲထွက်ခွင့်တော့ ရမည်မဟုတ်ပေ။

အကယ်၍ Muivah မကွယ်လွန်မီ ငြိမ်းချမ်းရေး မရရှိပါက နာဂလှုပ်ရှားမှုသည် ပြိုကွဲသွားနိုင်သလို မျိုးဆက်သစ် အစွန်းရောက်များကြောင့် လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး လမ်းကြောင်းသို့ ပြန်ရောက်သွားနိုင်သည်။

Source: THE WEEK