CNI News

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀

နစက-က ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပသွားမည်ဟု ပြောထားသော်လည်း ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပ နိုင်ခဲ့ပါက မည်သည့် အခင်းအကျင်း ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သလဲဆိုသည့်အပေါ် နိုင်ငံရေး အသိုင်းအဝိုင်းကြား ဆွေးနွေး လျက်ရှိနေသည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အနိုင်ရသည့် နိုင်ငံရေးပါတီကို နိုင်ငံတော် အာဏာလွှဲအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း နစက ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားထားသည်။

တခြား တစ်ဖက်မှာတော့ လက်ရှိ ပြည်တွင်းမှာ ဖြစ်ပေါ်နေသည့် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ခြေ နည်းကြောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲကို ရွေ့ဆိုင်းနိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းကြားတွင် ဝေဖန်သုံး သပ်မှုများ ရှိနေသည်။

နစက ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပဖြစ်ခဲ့ပါက နစက အနေဖြင့် အာဏာကို ဆက်ယူသွားမှာဖြစ်ကြောင်း ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ (AFP) ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ အေးမောင်က CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

ဒေါက်တာအေးမောင်က “ထိထိမိမိ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ရပ်ကို ကျင်းပနိုင်တဲ့ လုံခြုံမှု၊ အေးချမ်းမှုပေါ့ဗျာ၊ ထိထိမိမိ လိုတဲ့ ၆၅ မြို့နယ်ဆိုတဲ့ စာရင်းမှာ ကျန်တဲ့ မြို့နယ် ၂၀ ကျော်က ရှိသေးတယ်ဗျ၊ အဲဒီအပေါ်မှာ ကြည့်ပြီးမှ တကယ်လို့ ထိထိမိမိ သူတို့ဆောင်ရွက်တဲ့ကာလ ဘယ်လောက်ကြာမှာလဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်ဘူး။ ရွေးကောက် ပွဲကို လုပ်လို့ရနိုင်ခြေ မရှိဘူးဆိုရင် ထပ်ပြီးတော့ ၄၂၅ အရ ၆ လထပ်ယူဦးမှာလား။ ၆ လယူပြီးနောက် ၆ လယူတဲ့ ၁ နှစ်တာ ကာလကို ဖြတ်သန်းတဲ့အခါမှာ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်လို့ ဖြစ်နိုင်တဲ့ အနေအထား မရှိဘူးဆိုရင် အခြေခံ ဥပဒေအရ ဘာလာမှာလဲ ၄၁၀ ကို ပြန်သုံးပြီးမှ ၄၁၇ အရ နောက်တစ်နှစ် ပေးဦးမှာလား၊ ဒါက ဘာဖြစ်လာမလဲ ဆိုတဲ့ ခင်ဗျားတို့ မေးခွန်းကို အခြေခံဥပဒေအရ ဒါမျိုး ဒါမျိုးတွေ သွားနိုင်တယ်၊ သွားဦးမယ်၊ အဲဒီလို သွားအောင် ‌ရွေးကောက်ပွဲကို မဖြစ်အောင် လုပ်ကြမှာလား၊ ရွေးကောက်ပွဲကို မြန်မြန်ဖြစ်အောင် ကူညီကြမှာလားဆိုတာ မေးခွန်းက အဖြေပေါ်လာပြီးသားလေ၊ အဲဒီအဖြေကို ကြိုက်မကြိုက်ပဲ ဆိုင်မယ်ထင်တယ်၊ အာဆီယံကြိုက်လား၊ မကြိုက်လား အာဆီယံနဲ့ ဆိုင်မယ်ထင်တယ်၊ လူထုကြိုက်လား၊ မကြိုက်လား လူထုနဲ့ ဆိုင်တယ်၊ SAC ကြိုက် လား၊ မကြိုက်လား SAC နဲ့ ဆိုင်တယ်၊ တကယ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲ မဖြစ်ရင် SAC သည် ဆက်သွားဦးမှာပဲ၊ ဒီအတိုင်း သွားမှာပဲ” ဟု CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

 ဒီမိုကရေစီအရေး တောင်းဆိုနေကြစဉ်

ဥပဒေပုဒ်မ ၂၅ အရ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် ဆက်လက် တည်ထောင်လိုပါက ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းသည့် နေ့မှစ၍ ရက်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း ကော်မရှင်သို့ ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများနှင့်အညီ လျှောက်ထားရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါ သတ်မှတ် ရက်အတွင်း လျှောက်ထားခြင်း မရှိပါက နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ်မှ အလိုအလျှောက် ပျက်ပြယ်ပြီးဟု မှတ်ယူကြောင်း နစကမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC)ထံ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင် ပြန်တင်လာကြောင်း သိရသည်။

နစက အနေဖြင့် ၎င်းတို့ ကတိပေးထားသည့်အတိုင်း ရွေးကောက်ပွဲကို မဖြစ်ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်သွားမှာ ဖြစ်ကြောင်း ရှမ်းနှင့် တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ စိုင်းအိုက်ပေါင်းက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

စိုင်းအိုက်ပေါင်းက “ခင်ဗျားတို့ Negative ဖက် မတွေးနဲ့လေ၊ positive ဖက်တွေးစမ်းပါ၊ မဖြစ်နိုင်တဲ့ ဖက်ကိုပဲ တွေးနေတာကိုး ခင်ဗျားတို့ မီဒီယာတွေက ခက်တာပဲဗျ အဲဒါ၊ ဖြစ်မယ်လို့ သူက ကတိပေးထားတဲ့ အတိုင်းပဲလေ၊ သူလုပ်မှာပေါ့၊ စောင့်ကြည့်ဦးလေဗျာ၊ ခင်ဗျား ချက်ချင်း မဖြစ်ဘူးဆိုတဲ့ဟာကြီးက မကောင်းတဲ့ဖက်က မတွေးနဲ့ လေ၊ ကောင်းတဲ့ဖက် အရင်တွေးစမ်းပါ အချိန်က ရှိပါသေးတယ်၊ အချိန်ရှိပါသေးတယ်” ဟု ပြောသည်။

 NUG နဲ့ PDF ကိုတွေ့ရစဉ်

လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေသည့် နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖြစ်/ မဖြစ်ဆိုသည်ကို မပြော နိုင်သေးကြောင်း မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ (MUP) မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ နိုင်သန်းရွှေက CNI သတင်းဌာနသို့ ပြောသည်။

၎င်းက “လောလောဆယ်ကတော့ အရေးပေါ်ကာလ အခြေအနေကလည်း အခုထက်ထိ မကုန်ဆုံးသေးဘူးဆို တော့ ကျနော်တို့ မြင်တာတစ်ခုက ရွေးကောက်ပွဲတော့ဖြစ်မယ် ဒါပေမယ့် ဘယ်လိုဖြစ်မလဲဆိုတာကတော့ ကျနော်တို့လည်း အတိအကျတော့ မပြောနိုင်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အသံထွက်နေတာကတော့ သန်းခေါင် စာရင်း ပြန်ကောက်မယ် လူဦးရေစာရင်း ကောက်မယ်ဆိုတော့ ရွေးကောက်ပွဲက ဖြစ်တော့ ဖြစ်မှာပေါ့၊ ဒါပေမယ့် ဘယ်လို အခြေအနေ ဖြစ်မလဲဆိုတာ ကျနော်တို့လည်း မခန့်မှန်းနိုင်သေးဘူး” ဟု ပြောသည်။

နစက ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ၎င်းတို့အတွက် နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက်ဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါ ရွေးကောက်ပွဲကို မပျက်ပျက်အောင် ဖျက်မည်ဟု အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ပြောကြားထားသည်။

တခြားသော နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် နိုင်ငံရေးသမားများကတော့ နစက ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲသည် မြန်မာ နိုင်ငံအတွက် ထွက်ပေါက် တစ်ခုဖြစ်၍ နစကကို မကြိုက်သော်လည်း ရွေးကောက်ပွဲကိုတော့ အားပေးသင့်သည်ဟု ပြောသည်။

CNI International News

ပဲရစ်၊ မတ်လ ၆

ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန် (Emmanuel Macron) ၏ ပင်စင်ရေးရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ပြင်သစ်ကုန်သွယ်ရေးသမဂ္ဂများသည် အဆုံးအဖြတ်ပေးမည့် နောက်ဆုံးပိတ် တိုက်ပွဲဆီသို့ ဦးတည်နေကြောင်း ဘန်ကောက်ပို့စ် သတင်းတွင် ဖော်ပြသည်။

နိုင်ငံအား လုံးဝ ရပ်တန့်သွားစေရေး ရည်ရွယ်ကာ လာမည့် အင်္ဂါနေ့တွင် အကြီးအကျယ် သပိတ်မှောက်မှုများ လုပ်ဆောင်သွားရန် ပြင်ဆင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

ယခုနှစ်အတွင်း ငါးကြိမ်မြောက် သီးသန့်ဆန္ဒပြပွဲများ လုပ်ဆောင်ပြီးချိန် ယခုသီတင်းပတ် ဆန္ဒပြပွဲများ ရပ်နားခဲ့မှု သည် အစိုးရနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများအပေါ် ကန့်ကွက်သူတို့အကြား တိုက်ပွဲ၏ နောက်တစ်ဆင့်သို့ ပြောင်းလဲ သွားမည့် အရိပ်အယောင် ဖြစ်သည်။

ကန့်ကွက်သူများတွင် ပြင်သစ် မဲဆန္ဒရှင် အများစု ပါဝင်နေသည်။

လိုအပ်လာလျှင် ပိုမိုအရှိန်မြှင့်တင် ဆောင်ရွက်လာမည်ဟု သြဇာကြီးမားသည့် CGT သမဂ္ဂခေါင်းဆောင် ဖိလစ် မာတီနက်ဇ် (Phillipe Martinez)က ပြောသည်။

ယင်းကို အင်္ဂါနေ့တွင် တွေ့ရမည်ဟုလည်း ၎င်းက ပြောသည်။

ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်

ထိုနေ့တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ဆန္ဒပြပွဲပေါင်း ၂၆၀ ကျော် ဖြစ်မည်ဟု ယူဆရပြီး အများစုမှာ အတိုက်အခံများ အားကောင်းရာ အသေးစားနှင့် အလတ်စားမြို့များတွင် ဖြစ်သည်။

ဆန္ဒပြ သပိတ်မှောက်မှုများကြောင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ စွမ်းအင်နှင့်ပြည်သူ့ လုပ်ငန်းတို့ သက်ရောက်မှု ရှိမည် ဖြစ်သည်။ အင်္ဂါနေ့တွင် ပြည်သူပေါင်း ၁ ဒသမ ၁ သန်းမှ ၁ ဒသမ ၄ သန်းအထိ လမ်းပေါ်ထွက် ဆန္ဒပြမည်ဟု ရဲတပ်ဖွဲ့က ခန့်မှန်းထားကြောင်း သတင်းအရင်းအမြစ် တစ်ခုက AFP သို့ ပြောသည်။

ခန့်မှန်းထားသည့် အများဆုံး အရေအတွက်သာ အမှန်တကယ် လမ်းပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာမည်ဆိုလျှင် ယင်းသည် ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း အများဆုံး ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှု ဖြစ်လာမည် ဖြစ်သည်။

ရထားလမ်း၊ ပဲရစ်မက်ထရိုနှင့် စွမ်းအင်ကဏ္ဍတို့မှ အလုပ်သမားများကို ကိုယ်စားပြုသော သမဂ္ဂများသည် ဆန္ဒပြရန် တောင်းဆိုမှုကို ပထမဆုံး ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး တခြားသော ကဏ္ဍများမှ ဝန်ထမ်းများလည်း ပူးပေါင်းလာမည်ဟု ယူဆရသည်။

ပြင်သစ်၏ ပင်မကုန်သွယ်ရေးသမဂ္ဂကြီး ရှစ်ခုစလုံးက အင်္ဂါနေ့တွင် အားလုံးကို ရပ်တန့်ကာ နိုင်ငံအား ထိုးရပ်သွား အောင် ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုထားပြီး ဆိုင်များကိုလည်း ပိတ်ရန် တိုက်တွန်းထားသည်။

ပြင်သစ် ဆန္ဒပြပွဲကိုတွေ့ရစဉ်

အင်္ဂါနေ့တွင် ခက်ခဲမှုများ ရင်ဆိုင်ရမည်ဟု ပြင်သစ် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးက ဝန်ခံသည်။

အငြိမ်းစား ယူရမည့် တရားဝင် အသက်အရွယ်ကို ၆၂ နှစ်မှ ၆၄ နှစ်သို့ တိုးမြှင့်မည့် မက်ခရွန်၏ စီမံကိန်း၏ သူ၏ ဒုတိယ သက်တမ်းတွင် ထင်ရှားသည့်ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ လာမည့် ၂၅ နှစ်မှ နှစ်အများစုတွင် လိုငွေပြမှုများ ရှိမည်ဟု ကြိုတင်ခန့်မှန်းမှုများကြောင့် ထိုသို့သော ပြောင်းလဲမှုသည် အရေးပါသည်ဟု မက်ခရွန်က ပြောသည်။

အိမ်နီးချင်းများ၊ တခြားသော ဥရောပ ထိပ်သီးနိုင်ငံများသည် အငြိမ်းစား ယူရမည့် အသက်အရွယ်ကို ၆၅ နှစ်နှင့် အထက်သို့ မြှင့်တင်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။

သို့သော် လက်မခံသူများက ထိုပြောင်းလဲမှုသည် တရားမျှတမှုမရှိဟု ယူဆသည်။ ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်နှင့် လုပ်ငန်း ခွင် စဝင်ရသော အရည်အချင်း နိမ့်သည့် အလုပ်သမားများအတွက် အနားယူရမည့် အချိန်ကို လျော့ကျ စေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ပြင်သစ်သမဂ္ဂများနှင့် အတိုက်အခံများအတွက် အစိုးရ၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို နောက် ကြောင်း ပြန်လှည့်ရေး ဖိအားပေးရန် အချိန်မှာ နည်းပါးလာပြီ ဖြစ်သည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပြုမှုကို အောက်လွှတ်တော်တွင် ဆွေးနွေးခဲ့ပြီးဖြစ်ကာ ယင်းကို လက်ရှိအချိန် အထက်လွှတ်တော်၌ ငြင်းခုန်မှု လုပ်ဆောင် နေပြီ ဖြစ်သည်။

Source: ဘန်ကောက်ပို့စ်